The Freedom Fighter(2)
I received today the dreaded call. Mang Max, passed away today January 20, 2010.
Yesterday I fought back tears when I saw a proud Filipino veteran in his hospital bed in pain. But i didn't dare to show it.
The
once, jolly man who loved horses , who was a fixture in the Mcdonald’s
Alvarado outlet ( which we fondly called the veterans HQ) lied in his
bed fighting for his life. Now he is at peace.
At the age
of 14. a native of Sampaloc, Manila, he went with the American and
Filipino forces in their drive to stamp out the Japanese fascist
invaders out of Manila, after the US forces liberated the northern half
of Manila. The American soldiers brought him although he was underage
because he speaks fluent English. That was a rarity in the occupied
Philippines then among young Filipinos.
He went with up
to the high mountains of Penablanca and deep valleys of Cagayan to
pursue the recalcitrant Nippon soldiers who fought them until the
Emperor called them out to surrender. They flushed out the snipers in
Callao caves up to the jagged mountains of Baggao
He was
with General Dalton of the US Army at the Battle of Balite Pass when he
was killed by Japanese snipers in Balete Pass ( now called Dalton Pass
in Nueva Vizcaya ). Dalton was hit in the eye by a sniper during the
turbulent battle.
He was assigned to the Triple A. that’s
he fondly called his unit- the Anti Aircraft Artillery battery that
guards the skies against Kamikaze pilots during the Battle for the
Philippines in that battle.
Together with his brother, he
was enlisted to the new Philippine Scouts and was admitted to the US
Army to act garrison guards in Okinawa and was ready to assault Japan
for the great invasion. But when the war ended they were honorably
discharged.
He went back to civilian life and went on to
be a logging conscessionaire in Mindanao. He raised a family and sired a
lot of daughters.
When martial law came, he did not take
it stride. He became an ardent supporter of the anti-Marcos underground.
And as a veteran, he cannot take the oppression that a fellow veteran
imposed on his fellow Filipinos. He became again a freedom fighter. This
time not against the Japanese but against a Filipino dictator.
Until
the time came when he heard that the United States allowed veterans to
be American citizens to emigrate to the mainland. He tried his luck and
because his papers are all in order he went to the United States in
1992.
He suffered the indignities of a second-class
citizen. With no relatives in his first destination in San Francisco, he
went to LA to find other contact. Luckily, he met people from
BAYAN-International USA ( now the Alliance-Philippines) who took care of
him. He stayed in a garage turned into a rental unit at a back house in
Pilipinotown until SIPA helped him to get a decent senior housing.
He
joined the veterans under the Kilusang Disyembre 7 or the December
7th Movement (D7M) that People’s CORE formed in 1993 that later became
the Justice for Filipino American Veterans (JFAV) in 1998. He was ever
present in rallies, demonstrations, petitions, forums and mass actions
that JFAV called. He slowed down because he was already 86 years old.
He
was always ever present in Santa Anita for he loved horses as he loved
his people who he fought for against the Japanese invaders in World War
II and the US-Marcos dictatorship form 1972-1986.
I made
it a point to always passed by the HQ and we talked over a cup of
coffee. He always buy me one before I go to my usual routine of
outreach. Until I got an urgent call that he was in the hospital.
He
was happy because he received his lump sum. He was lucky because he was
in the “Missouri List” But he continued fighting for others who have
not received theirs and who were denied their benefits.
Mang
Max fought the good fight. Like other veterans who waiting for their
time, the vanishing breed. Whom the American called "The Greatest
generations" but still refused to honor. He is still fighting for what
the veterans believed what is due to them- full recognition, justice and
benefits.
We salute you Mang Max.
And even you did beat
that heart attack of yours, your heart will keep beating for all the
Filipino masses you loved and who loved you!
Paalam!
27.1.11
A Salute to Sgt. Tom Culanag
A Salute to Sgt. Tom Culanag
( This eulogy for JFAV-AWARE-MHC was read by Atty. Arnedo Valera at the viewing of Sgt. Tom Culanag in the Washington-Maryland-Virginia tri-state memorial service for the departed veteran on January 23, 2010.)
Today we give our final tribute and honor Sgt. Tom Culanag.
He belongs to what America called “the Greatest Generation.”. They who defended our freedom when it was threatened. But sad to say He does not belong to it .
Our World War II veterans do not belong to it. America still refuses to recognize them. Consider that until today our Filipino World War II veterans are still not recognized as American veterans by law. By the government and the flag that they served during the great war –World War II.
Sgt.Culanag fought as a guerilla in Nueva Vizcaya. He also enlisted as a new Philippine Scout and a soldier of the Commonwealth army in the Philippines . And yet Tom Culanag fought another war. A war against forgetting and a war for remembering. The United States government conveniently called their service “ not active for the purposes of benefits. In a stroke the pen, 79th US Congress by the Rescission Act of 1946 dishonored our veterans.
Tom Culanag walked the halls of Congress. Like other veterans whose shoes were worn out for walking the hall of congress during the lobby for 12 years. Napudpod na ang mga sapatos nila at nakuha lang natin ay kakarampot na Lump sum . Sa mahigit na 46,000 na nagapply halos kalahati ang nadeny. May 22,000 sila at may mahigit pang 8,000 ang nasa proseso at naghihintay. Ano ba naman yan.
Tama ang sinasabi ng mga nasa Pilipinas. Nagmumukha na tayong pulubi. Panahon na na manindigan tayo at igiit ang ating mga karapatan. Ito ang ginawa ng mga Japanese Americans noong 1978. Ito rin ang landas na ginagawa natin ngayon sa pamumuno ng MHC, JFAV at AWARE.
But today, after 65 years, Congresswoman Speier of California filed by Filipino Veterans Fairness Act of 2011 or HR 210. We can honor Tom Calunag and other who did wavered and continued to lobby for fairness and justice, for equity and benefits by supporting the bill, by supporting JFAV,Aware and the MHC in our continuing struggle.
HR 210 seeks to 1) repeal the rescission act and provide full benefits to veterans and widows 2).It will expand the eligibility for benefits to include all military records within and outside the “Missouri List” 3) and repeal the “quit claim” or the waiver of rights in the FVECF. Ngayon may roon na tayong mas malaking pag-asa.
Kung nagawa natin noon mula 1997, kaya pa rin nating gawin ito ngayonng 2011. Alalahaning natin papalapit na ang eleksyon ng 2012. Ito na ang tamang panaho na tayo ay maningil ng pampulitikang pabor.
Concomitant to this lobby is our court case against the DVA that is complementary to our lobby in the US Congress. The best tribute we can give to our remaining veterans is to continue their struggle and win it for them.
Nakilala si Mang Tom nang punitin niya ang denied application niya sa harap ng DVA noon sa Washington DC noong 1998. Kung nagawa niya ito noon, kaya nating gawing muli para patunayang hindi tayo titigil hanggang hindi natatamo ang tunay na katarungan, mge benepisyo at equity!
Walang pinakamalaking karangalan maipagkakaloob sa mga beterano kundi ang kilalanin sila bilang beterano ng Amerika. Ang pagpapatuloy ng kanilang pakikibaka at ang tagumpay nito ang tanging maiaalay nating kontribusyon ng ating komunidad sa ating mga nabubuhay pang at namatay nang mga bayaning Pilipino.
Ngayon ang panahon na nang pagkakaisa. Kung tayo man ay may hindi pinagkakaunawaan sa taktika sana ito na ang panahong mag-isang hanay tayo at suportahan ang panukalang batas na ito para sa katarungan at benepisyo ng mga beterano, ng kanilang mga balo at naiwang kaanak.
Katarungan, pagkakapantay-pantay, Karangalan para sa mga beterano.
Isabuhay ang diwa ni Sgt. Tom Culanag.
( This eulogy for JFAV-AWARE-MHC was read by Atty. Arnedo Valera at the viewing of Sgt. Tom Culanag in the Washington-Maryland-Virginia tri-state memorial service for the departed veteran on January 23, 2010.)
Today we give our final tribute and honor Sgt. Tom Culanag.
He belongs to what America called “the Greatest Generation.”. They who defended our freedom when it was threatened. But sad to say He does not belong to it .
Our World War II veterans do not belong to it. America still refuses to recognize them. Consider that until today our Filipino World War II veterans are still not recognized as American veterans by law. By the government and the flag that they served during the great war –World War II.
Sgt.Culanag fought as a guerilla in Nueva Vizcaya. He also enlisted as a new Philippine Scout and a soldier of the Commonwealth army in the Philippines . And yet Tom Culanag fought another war. A war against forgetting and a war for remembering. The United States government conveniently called their service “ not active for the purposes of benefits. In a stroke the pen, 79th US Congress by the Rescission Act of 1946 dishonored our veterans.
Tom Culanag walked the halls of Congress. Like other veterans whose shoes were worn out for walking the hall of congress during the lobby for 12 years. Napudpod na ang mga sapatos nila at nakuha lang natin ay kakarampot na Lump sum . Sa mahigit na 46,000 na nagapply halos kalahati ang nadeny. May 22,000 sila at may mahigit pang 8,000 ang nasa proseso at naghihintay. Ano ba naman yan.
Tama ang sinasabi ng mga nasa Pilipinas. Nagmumukha na tayong pulubi. Panahon na na manindigan tayo at igiit ang ating mga karapatan. Ito ang ginawa ng mga Japanese Americans noong 1978. Ito rin ang landas na ginagawa natin ngayon sa pamumuno ng MHC, JFAV at AWARE.
But today, after 65 years, Congresswoman Speier of California filed by Filipino Veterans Fairness Act of 2011 or HR 210. We can honor Tom Calunag and other who did wavered and continued to lobby for fairness and justice, for equity and benefits by supporting the bill, by supporting JFAV,Aware and the MHC in our continuing struggle.
HR 210 seeks to 1) repeal the rescission act and provide full benefits to veterans and widows 2).It will expand the eligibility for benefits to include all military records within and outside the “Missouri List” 3) and repeal the “quit claim” or the waiver of rights in the FVECF. Ngayon may roon na tayong mas malaking pag-asa.
Kung nagawa natin noon mula 1997, kaya pa rin nating gawin ito ngayonng 2011. Alalahaning natin papalapit na ang eleksyon ng 2012. Ito na ang tamang panaho na tayo ay maningil ng pampulitikang pabor.
Concomitant to this lobby is our court case against the DVA that is complementary to our lobby in the US Congress. The best tribute we can give to our remaining veterans is to continue their struggle and win it for them.
Nakilala si Mang Tom nang punitin niya ang denied application niya sa harap ng DVA noon sa Washington DC noong 1998. Kung nagawa niya ito noon, kaya nating gawing muli para patunayang hindi tayo titigil hanggang hindi natatamo ang tunay na katarungan, mge benepisyo at equity!
Walang pinakamalaking karangalan maipagkakaloob sa mga beterano kundi ang kilalanin sila bilang beterano ng Amerika. Ang pagpapatuloy ng kanilang pakikibaka at ang tagumpay nito ang tanging maiaalay nating kontribusyon ng ating komunidad sa ating mga nabubuhay pang at namatay nang mga bayaning Pilipino.
Ngayon ang panahon na nang pagkakaisa. Kung tayo man ay may hindi pinagkakaunawaan sa taktika sana ito na ang panahong mag-isang hanay tayo at suportahan ang panukalang batas na ito para sa katarungan at benepisyo ng mga beterano, ng kanilang mga balo at naiwang kaanak.
Katarungan, pagkakapantay-pantay, Karangalan para sa mga beterano.
Isabuhay ang diwa ni Sgt. Tom Culanag.
Ang Drama ng “Sigwa”
Pagsusuri
January 24, 2011
Ang Drama ng “Sigwa”
Puno ang Alex Theater ng Glendale nang manood ako ng “Sigwa sa America.” Hindi karaniwan ito dahil may tatak pulitika ang pelikula.
Natutuwa ako dahil napuno ang sinehan. Hindi karaniwan ito dahil iniiwasan ng mga tao ang mga usaping pulitikal. Ngunit maraming tao, marahil dahil mahusay ang outreach o dahil sa maganda ang pelikula.
Ngunit ayon sa nagpalabas nitonang magpaliwanag ito, nais lang nilang ugatin kung bakit tayo napunta sa Amerika. Sinasagot nga daw ng palabas na ito kung bakit maraming nagnais mangibang bansa lalo na sa panahon ng diktadurang US-Marcos.
Ang pelikula ay isang paglalarawan kung ano ang naganap sa panahon na tinatawag noong “First Quarter Storm of 1970”. “Ang Sigwa ng Unang Kwarto”, sa Tagalog.
Kaya Sigwa, tang titulo ng pelikula.
Pinaksa nito ang buhay aktibista noong FQS. Ngunit lumawig ng husto ang pagtalakay sa karanasan at buhay ng mga aktibista. Lumigwak ito sa hanggang sa panahong martial law at maging sa kasalukuyang. Pilit nitong sinakop ang lahat ng panahon mula 1970 hanggang 2009.
Dahil dito, kahit gustong pagtahi-tahiin ng manunulat at director ang paksa,sa tingin ko, nawala ito ng kapangyarihan at ang pokus nito at nauwi sa isang mumurahing drama ng mga personahe tulad ng obrang “Dekada 70.”
Bilang isang aktibista noong panahon ng FQS, natatawa ako sa labis na dramang ginawa sa “Sigwa.” Marahil nais lamang ipagparangalan ng director ang kanyang “artistic license”. Nais nitong lagpasan ang drama ng "Dekada 70" na uminog sa isang pamilya. Ang Sigwa naman ay tumutok sa mga love stories at kung saan ito nauwi.
Pinalawig ang mga eksena o ang drama maging lagpas na ng FQS. Sumapaw ito sa panahon ng martial law hanggang sa kasalukuyan-lalo na sa panahon ni GMA. Naglakbay diwa ito sa pamamagitan ng paraang balik-tanaw ( flashback) at ginutay-gutay ng mga drama at konstradiksyong persona. Waring ang kilusan ay ginawang personal kaya lumalim ng lumalim ang drama. OA ika nga.
Nais marahil ng director at manunulat na ipaliwanag ang ugat at pinagmulan ng kilusan. Tagumpay sila dito. Ngunit sa pagpapalawig, lubha itong nagusot dahil sa pagkakasanga.
Halimbawa, mayroon bang ina na babalik pagkaraan ng 35 na taon para hanapin ng anak? Naalala ko tuloy ang pelikulang "Andrea." Ang drama ng isang ina ni La Aunor.
Sa ilang eksena, ang usapin ng DPA o impiltrasyon ay lumabas lamang noong 1981-85. Ngunit binigyan ito ng diin sa drama nina Dolly at Eddie na inilagay sa panahong pagkababa ng martial law. Na hindi kailanman naging totoo.Hindi pa uso ang DPA at ginawa lamang ito ng diktadura noong 1981.
Labis na drama ding nagpakamatay si Eddie para patunayan siya ay nagbago. Una, walang karanasan sa kilusang ganito. Ikalawa ang mga karanasan ng inpiltrasyon ay sa panahon ng FQS nangyari hindi matapos ang martial law. Naganap lang ito noong 1981-90. Ikatlo, nagtataka ako kung bakit ipinasok ito ng director ng wala sa lugar.
Marahil para ipagtanggol ang kilusan sa mga pumupuna dito. O Kaya talagang madrama lang ang sumulat at wala silang maisip kundi ipasok ang bahaging ito na overacting. Lumalabas tuloy na kulang sila sa pagsusuri.
Kung nagsuri lamang ng husto ang mga gumawa ng pelikula dapat nalaman nilang nahitik ang kilusan sa mga impiltrador na nagpanggap na aktibista at sa huli ay nalantad din ,nabisto ng mga kasama tulad nina ISAFP agent Benilda Macalde, Lt. Elnora” Babbete” Estrada ng KM at ng isang Navy Lt. Fred Tirante sa SDK.
Binulgar ni Babette Estrada at tumistigo siya laban kay Nilo Tayag, Chairman noong ng KM sa korte noong 1970. Kasintahan siya ni Tony Tayco ng KM noon. Samantalang si Tirante ay lumantad para siraan ang SDK bilang “NPA” front noong 1971. Mas maganda kung dito sila nagtuon kaysa sa lumikha ng di-makatotohanang drama. Sila ang tinatawag noong mga Ajax o ahente ng kilusan. Di pa noon uso ang DPA.
Sa isang eksena nakasuot sa likod ng isang aktibista ang pasikin gawa sa Cordillera. Noong FQS di pa uso ang back-pack sa mga kabataan. Ilan lamang ito sa mga maliliit na pagkakamali ng pelikula na di lalagpas sana sa mapanuring mata ng mga kritiko.
Iba pa ang usapin sa paratang ni Luahhati Bautista na hinalaw daw sa kayang aklat ang istorya tungkol sa isang Fil-Am. Nauunawaan ko ito pero gusto ko pang mabsa ang aklat bago ako magkomento.
Para sa akin gusto ko ang ending ng Sigwa. Nagbabadya ito ng hinaharap. Sana nga magtagumpay na rin ang rebolusyong tumatagal nang masyado.
Sana dumating ang panahon na ang mga dating aktibista tulad nina Bobby Tiglao ng KM-Ateneo na naging tagatilaok ni GMA, si Gary Olivar ng SDK/MDP at ngayon si Hermie Coloma ng UP at iba pa ay maharap din sa bunganga ng baril na kanilang inaalipusta.
Maraming nanood sa pelikulang hinitik ng istorya ng pag-ibig. Sabagay kahit paano, hindi na lang background ang FQS, Ito mismo ang istorya.
Dito lang, sulit na ang bayad ko!
********
January 24, 2011
Ang Drama ng “Sigwa”
Puno ang Alex Theater ng Glendale nang manood ako ng “Sigwa sa America.” Hindi karaniwan ito dahil may tatak pulitika ang pelikula.
Natutuwa ako dahil napuno ang sinehan. Hindi karaniwan ito dahil iniiwasan ng mga tao ang mga usaping pulitikal. Ngunit maraming tao, marahil dahil mahusay ang outreach o dahil sa maganda ang pelikula.
Ngunit ayon sa nagpalabas nitonang magpaliwanag ito, nais lang nilang ugatin kung bakit tayo napunta sa Amerika. Sinasagot nga daw ng palabas na ito kung bakit maraming nagnais mangibang bansa lalo na sa panahon ng diktadurang US-Marcos.
Ang pelikula ay isang paglalarawan kung ano ang naganap sa panahon na tinatawag noong “First Quarter Storm of 1970”. “Ang Sigwa ng Unang Kwarto”, sa Tagalog.
Kaya Sigwa, tang titulo ng pelikula.
Pinaksa nito ang buhay aktibista noong FQS. Ngunit lumawig ng husto ang pagtalakay sa karanasan at buhay ng mga aktibista. Lumigwak ito sa hanggang sa panahong martial law at maging sa kasalukuyang. Pilit nitong sinakop ang lahat ng panahon mula 1970 hanggang 2009.
Dahil dito, kahit gustong pagtahi-tahiin ng manunulat at director ang paksa,sa tingin ko, nawala ito ng kapangyarihan at ang pokus nito at nauwi sa isang mumurahing drama ng mga personahe tulad ng obrang “Dekada 70.”
Bilang isang aktibista noong panahon ng FQS, natatawa ako sa labis na dramang ginawa sa “Sigwa.” Marahil nais lamang ipagparangalan ng director ang kanyang “artistic license”. Nais nitong lagpasan ang drama ng "Dekada 70" na uminog sa isang pamilya. Ang Sigwa naman ay tumutok sa mga love stories at kung saan ito nauwi.
Pinalawig ang mga eksena o ang drama maging lagpas na ng FQS. Sumapaw ito sa panahon ng martial law hanggang sa kasalukuyan-lalo na sa panahon ni GMA. Naglakbay diwa ito sa pamamagitan ng paraang balik-tanaw ( flashback) at ginutay-gutay ng mga drama at konstradiksyong persona. Waring ang kilusan ay ginawang personal kaya lumalim ng lumalim ang drama. OA ika nga.
Nais marahil ng director at manunulat na ipaliwanag ang ugat at pinagmulan ng kilusan. Tagumpay sila dito. Ngunit sa pagpapalawig, lubha itong nagusot dahil sa pagkakasanga.
Halimbawa, mayroon bang ina na babalik pagkaraan ng 35 na taon para hanapin ng anak? Naalala ko tuloy ang pelikulang "Andrea." Ang drama ng isang ina ni La Aunor.
Sa ilang eksena, ang usapin ng DPA o impiltrasyon ay lumabas lamang noong 1981-85. Ngunit binigyan ito ng diin sa drama nina Dolly at Eddie na inilagay sa panahong pagkababa ng martial law. Na hindi kailanman naging totoo.Hindi pa uso ang DPA at ginawa lamang ito ng diktadura noong 1981.
Labis na drama ding nagpakamatay si Eddie para patunayan siya ay nagbago. Una, walang karanasan sa kilusang ganito. Ikalawa ang mga karanasan ng inpiltrasyon ay sa panahon ng FQS nangyari hindi matapos ang martial law. Naganap lang ito noong 1981-90. Ikatlo, nagtataka ako kung bakit ipinasok ito ng director ng wala sa lugar.
Marahil para ipagtanggol ang kilusan sa mga pumupuna dito. O Kaya talagang madrama lang ang sumulat at wala silang maisip kundi ipasok ang bahaging ito na overacting. Lumalabas tuloy na kulang sila sa pagsusuri.
Kung nagsuri lamang ng husto ang mga gumawa ng pelikula dapat nalaman nilang nahitik ang kilusan sa mga impiltrador na nagpanggap na aktibista at sa huli ay nalantad din ,nabisto ng mga kasama tulad nina ISAFP agent Benilda Macalde, Lt. Elnora” Babbete” Estrada ng KM at ng isang Navy Lt. Fred Tirante sa SDK.
Binulgar ni Babette Estrada at tumistigo siya laban kay Nilo Tayag, Chairman noong ng KM sa korte noong 1970. Kasintahan siya ni Tony Tayco ng KM noon. Samantalang si Tirante ay lumantad para siraan ang SDK bilang “NPA” front noong 1971. Mas maganda kung dito sila nagtuon kaysa sa lumikha ng di-makatotohanang drama. Sila ang tinatawag noong mga Ajax o ahente ng kilusan. Di pa noon uso ang DPA.
Sa isang eksena nakasuot sa likod ng isang aktibista ang pasikin gawa sa Cordillera. Noong FQS di pa uso ang back-pack sa mga kabataan. Ilan lamang ito sa mga maliliit na pagkakamali ng pelikula na di lalagpas sana sa mapanuring mata ng mga kritiko.
Iba pa ang usapin sa paratang ni Luahhati Bautista na hinalaw daw sa kayang aklat ang istorya tungkol sa isang Fil-Am. Nauunawaan ko ito pero gusto ko pang mabsa ang aklat bago ako magkomento.
Para sa akin gusto ko ang ending ng Sigwa. Nagbabadya ito ng hinaharap. Sana nga magtagumpay na rin ang rebolusyong tumatagal nang masyado.
Sana dumating ang panahon na ang mga dating aktibista tulad nina Bobby Tiglao ng KM-Ateneo na naging tagatilaok ni GMA, si Gary Olivar ng SDK/MDP at ngayon si Hermie Coloma ng UP at iba pa ay maharap din sa bunganga ng baril na kanilang inaalipusta.
Maraming nanood sa pelikulang hinitik ng istorya ng pag-ibig. Sabagay kahit paano, hindi na lang background ang FQS, Ito mismo ang istorya.
Dito lang, sulit na ang bayad ko!
********
Subscribe to:
Posts (Atom)